خرداد, ۱۳۹۷ بدون نظر دبیران, مشاوران, مقالات

-۱ مقدمه
-۱-۱ توضیح کلی پیرامون مسأله:
ریاضی یکی از بزرگترین میراث بشریت می باشد. ایجاد و ابداع آن از نظمی فکری همانند ادبیات و موسیقی که از افتخارات بشر است، پیروی می کند امروزه هریک از گرایش های علوم را موردتوجه قراردهیم، به طور مستقیم یا غیر مستقیم تأثیر و دخالت ریاضی را می بینیم. کمترین تأثیر ریاضی ، ایجاد نظم در افراد است. ریاضی، احتیاج به یادگیری مفاهیم ابتدایی و اساسی دارد. امروزه اگر علمی را نتوان به زبان ریاضی بیان کرد،علم نخواهدبود. یادگیری مطلوب ریاضی به عنوان یکی از مبانی سواد، حق دانش آموزان است. بنابراین، با بهرهمندی از امکانات و بهره گیری از روشهای مناسب آموزش و یادگیری توسط معلمان، باید دانش آموزان را از ارزش و اهمیت این درس آگاه نمود.

-۲-۱ اختلال ریاضی چیست؟
تعدادی زیادی از دانش آموزان مقاطع ابتدایی، راهنمایی ودبیرستان در یادگیری دروس ریاضی دچار مشکل هستند و با این که.) به اندازه دیگر دانش آموزان و هم کلاسی های خود تلاش می کنند پیشرفت مورد انتظار را ندارد )نریمانی و سلیمانی، ۱۹۳۲اختلالات یادگیری مهمترین علت عملکرد ضعیف تحصیلی محسوب میشوند و هر ساله تعداد زیادی از دانشآموزان به این علتدر فراگیری مطالب درسی دچار مشکل میشوند. معمولا این دانشآموزان از هوش متوسط یا بالاتری برخوردارند، ولی در شرایطتقریباً یکسان آموزشی نسبت به دانشآموزان دیگر عملکرد تحصیلی ضعیفتری نشان میدهند و علیرغم قرارداشتن در محیطآموزشی مناسب و نیز فقدان ضایعات بیولوژیک بارز و عدم مشکلات اجتماعی و روانی حاد، با داشتن هوشمتوسط قادر به یادگیری در زمینه های خاصی )خواندن، نوشتن و محاسبه( نمیباشند )همان(. مهمترین ویژگی کودکان دارای اختلال ریاضی اشکال در فراگیری و یادآوری مفاهیم ریاضی و ویژگی دوم آنها دشواری در انجام محاسبات، راهبردهای نارسا در حل مسأله، زمان طولانی در کشف راه حل و میزان بالای خطا در انجام محاسبات ریاضی است )گیری، ۲۰۰۲ (. مطالعات مختلف سه عامل خصوصیات کودکان، جنبههای خانوادگی و محیط اجتماعی را به عنوان عوامل تأثیرگذار درشکلگیری اختلالات کودکان نشان دادهاند )همان(. -۱-۲-۱ عوامل ناتوانی ریاضی :وقتی کودکی دارای ناتوانی ریاضیات تشخیص داده می شود، ناتوانی او ممکن است ناشی از یک یا چند مورد از حوزه های حافظه، توجه، رشد شناختی و توانایی بینایی فضایی باشد.
حافظه: یکی از دلایل عمدهی نقص دانشآموزان ناتوان در ریاضی، در تکالیف مربوط به حافظه این است که بر عکس همتایان خود از راهبردها استفاده نمیکنند. حافظه به ویژه حافظهی کاری نیز به عنوان یکی از عوامل مهم در امر یادگیری است، به طوریکه اختلال در کارکردهای حافظه )مثلا، نقص درحافظهی کوتاه مدت و حافظهی کاری و نقص خفیف در رمزگردانی و
راهبردهای شناختی و فراشناختی( از ویژگی های مهم دیگر کودکان دارای ناتوانی یادگیری است )همان(. مشکلات حافظه ای ممکن است عملکرد ریاضی کودکان را به چند شکل تحت تاثیر خود قرار دهد. موارد زیر نمونه هایی از این نوع می باشند:
-کودک ممکن است دارای مشکلات حافظه ای باشد که با توانایی به یاد آوردن اعمال اصلی ریاضی تداخل می نماید.۲ -در کلاس های بالاتر ممکن است مشکلات حافظه ای، توانایی کودک را در یادآوری مراحل مورد نیاز حل مسئله های سخت تر، مراحل حل معادلات جبری و یا معانی علائم خاص تحت تاثیر خود قرار دهد. ممکن است آموزگار فرزند شما بگوید او دیروز این مسائل ریاضی را می دانست ولی به نظر نمی رسد بتواند امروز آنها را به یاد آورد.
-هنگام کمک به فرزند خود در انجام تکالیف ریاضی، ناتوانی او در به خاطر آوردن روش حل مسئله ای که همان روز در مدرسه تدریس شده، ممکن است شما را متعجب سازد.
توجه: حوزه دیگر مرتبط با اختلال کارکردهای اجرایی، مشکلات توجه میباشد. میزان توجه یادگیرندگان به موضوع درس ازعوامل اصلی در امر آموزش و یادگیری است، به طوری که بندورا تأکید میکند که مرحله ابتدایی هر یادگیری باتوجه آغاز میشود و اگر توجه کافی نباشد، یادگیری فرد خدشهدار میشود .
رشد شناختی :دانش آموزان دارای ناتوانی ریاضی در اثر تاخیر در رشد شناختی دچار مشکلاتی می شوند که مانع یادگیری و پردازش اطلاعات می شود. ممکن است این امر مشکلاتی را در موارد زیر ایجاد نماید:
-درک صورت مسئله ریاضی
-درک نظام های عددی
-به کارگیری شیوه های موثر شمارش
مشکلات بینایی فضایی :ممکن است مشکلات بینایی فضایی با توانایی کودکان در حل درست مسئله های ریاضی تداخل پیدا کند. موارد زیر نمونه هایی از مشکلات بینایی فضایی می باشند.
-مشکل درج نامرتب اعداد در ستون ها جهت محاسبه
-مشکلات مربوط به ارزش مکانی اعداد که دربرگیرنده درک دستگاه ده دهی است.
-مشکل درک نقشه ها و هندسه

۹-۱ حوزههای اختلال یادگیری:
-۱-۹-۱ محاسبات ریاضی :کودکی که دچار ناتوانی یادگیری محاسبات ریاضی است، اغلب ممکن است طی آموزش اولیه ریاضی در یادگیری مهارت های اصلی که ریشه در حافظه و مسائل شناختی دارد، با مشکل مواجه شود. به عنوان مثال، مطالعات پژوهش نشان داده اند، دانش آموزانی که اعمال اصلی ریاضی را با دشواری می آموزند، در مقایسه با دانش آموزانی که در این رابطه از خود مهارت نشان می دهند، طی یک دوره زمانی دوساله، برخلاف انتظار در زمینه انجام اعمال ریاضی پیشرفت مناسبی نداشتند .به نظر می رسد این مشکل تداوم داشته باشد و از ویژگی های مشکلات حافظه ای یا شناختی باشد. دانش آموزانی که محاسبات ریاضی را با دشواری انجام می دهند در برخی یا بیشتر مهارت های زیر مشکل دارند:
یاد آوردن راحت پاسخ های اعمال ریاضی. . )% ،< ،= ،> ،× ،- ،+( -تشخیص علائم و معانی آنها مثل -گذر از روش های پایه ای )ساده تر( شمارش به سوی روش های پیچیده تر در محاسبه پاسخ مسئله های ریاضی.
به عنوان مثال، دانش آموزانی که از روش پایه ای شمارش یکی یکی استفاده می کند، برای جمع ۲ چیز با ۲ چیز دیگر، از ۱ شروع کرده و همه آن چیزها را شمارش می کند تا به ۶ برسد. دانش آموزی که روش پیچیده تر شمارش دسته ای را به کار می گیرد برای جمع ۲ با ۲، از ۲ شروع کرده و با شمردن ۲ چیز دیگر به پاسخ ۶ می رسد.
۳)۲+۹= ۹ و ۷ +۲= -درک خاصیت جابجایی )مثل ۷
-حل محاسبات چند رقمی که مستلزم کسر کردن (تفریق) و انتقال دادن (جمع) می باشد.
-نامرتب نوشتن اعداد هنگام رونویسی مسئله ها از روی تابلو یا کتاب درسی.
-نادیده گرفتن ممیزها که در مسئله های ریاضی پیدا می شوند.
-فراموش کردن مراحل حل محاسبات مختلف.

-۲-۹-۱ مسئله های کلامی ریاضی :در ناتوانی یادگیری صورت مسئله های ریاضی به مهارت ها و فرآیندهای دیگری مرتبط می شود. مشکل در هر یک از این مهارت ها می تواند به نوعی با توانایی کودک در چگونگی تشخیص حل موثر مسئله تداخل پیدا کند. ممکن است فرزند شما در برخی و یا بیشتر فرایندهای مربوط به صورت مسئله های ریاضی، مثل موارد زیر دچار مشکل باشد:
-خواندن صورت مسئله
-درک زبان و یا مفهوم جمله ها و این که مسئله چه چیزی را طلب می کند.
-تفکیک اطلاعات مهم از اطلاعات بی اهمیت که برای حل یک مسئله ضروری نیستند.
-به کارگیری طرحی برای حل مسئله
-توانایی انجام محاسبات درست برای حل مسئله ها

-۹-۹-۱ قواعد و روش های ریاضی :دانش آموزان دارای ناتوانی ریاضی در یادگیری قواعد و روش های حل محاسبات و درک هر عدد. یک ×۰= صورت مسئله ها، عقب ماندگی رشدی از خود نشان می دهند. نمونه ای از قواعد ریاضی چنین است که  قاعده شامل مراحل حل مسئله های ریاضی مانند جمع، تفریق، ضرب و تقسیم می باشد. در این جا عقب ماندگی به این مفهوم است که ممکن است کودکی این قواعد و روش ها را کندتر از همسالان خود یاد بگیرد و در آموختن آنها به کمک و یاری دیگران
نیاز داشته باشد.

-۲-۹-۱ زبان ریاضی :بعضی از کودکان در درک زبان ریاضی و اصطلاحات آن مشکل دارند )مثل بزرگتر از، کوچکتر از، مساوی و معادله(. متاسفانه برخلاف خواندن، معنی یک علامت یا اصطلاح ریاضی را نمی توان در جمله حدس زد. برای درک یک مسئله ریاضی باید معانی هر یک از علائم و اصطلاحات آن را دانست. به عنوان مثال، برای حل مسئله های زیر دانش آموزان باید مفهوم علائم موجود در آنها را بدانند.
۷۲ صحیح یا غلط؟ > 9+2 ( یا ۱۰۸ (×)۶+۸( =؟

-۵-۹-۱ ناتوانی ریاضی در سطوح مختلف کلاس :با مشکل تر شدن برنامه درسی، ناتوانی ریاضی در سطوح مختلف کلاسی به شکل های متفاوتی نمایان می شود. به عنوان مثال، در برنامه های درسی پیشرفته تر ریاضیات، باید زبان تخصصی ریاضیات شامل علائم و اصطلاحات را به خوبی دانست. به نظر می رسد که مشکلات مربوط به روش های شمارش، به خاطر آوردن سریع اعمال اصلی ریاضی و حل مسئله های کلامی ریاضی در سطوح مختلف ادامه داشته و تقویت یادگیری نیازمند آموزش های بیشتری در این زمینه باشد.

۴)اقداماتی که آموزگاران برای پیشرفت بیشتر آنان انجام می دهدند غالبا به شرح زیر می باشد .
-۱ پند واندرز به دلنش آموزان برای فعالیت درسی بیشتر
-۲ متوجه نمودن دانش آموزان به نقش ریاضی در کاربردهای زندگی آنان )اصل اهمیت (
-۹ آگاه ساختن دانش آموزان از این که خوشبختی آینده آن ها در گرو پیشرفت تحصیلی است.
-۲ سرزنش ومؤاخذه دانش آموز
-۵ مقایسه دانش آموز با سایر دانش آموزان به منظور تحریک او به فعالیت بیشتر
-۶ نسبت دادن صفاتی مانند تبلی، بی استعدادی، بی مسئولیتی به دانش آموز
-۷ ونظایر عنوان های فوق … )تبریزی، ۱۹۸۳

برای درمان اختلال یادگیری ریاضی چه باید کرد؟
متاسفانه جواب کوتاه ،خلاصه و فراگیری برای این سوال وجود ندارد زیرا نه تمام دانش آموزان کاملا مشابه یکدیگرند و نهمشکلات آنها لزوما همسان است. بدیهی است باید برای درمان اختلال یادگیری ریاضی اقدماتی انجام داد که ما اینجا به عنوان گام از آنها نام می بریم .
اولین گام : باید از طبیعی بودن دانش آموزان مطمئن شویم )کودک فاقد عقب ماندگی ذهنی وضایعه مغزی بوده و به لحاظ روانی عادی باشد(.
دومین گام : اگر کودک ضایعه مغزی ندارد و به لحاظ هوشی و روانی نیز طبیعی است ،پس چه دلایلی وجود دارد که در درس ریاضی با همسالان خود متفاوت باشد؟
همه ما از زمان تولد تا دوره دبستان و دبیرستان گسترده انبوهی از تجارب داریم، این تجارب باعث می شوند که تمام اعمال بدنی وذهنی که برای رشد مغز و ذهن لازم است، مفاهیم بنیادی ریاضی را برای ما قابل فهم کند .
تجاربی این چنین باید در دوران های مختلف رشد و با ترتیب معینی صورت پذیرد. موفقیت در تشکیل مفاهیم در هر دوره برای موفقیت در ادراک مفاهیم دوره بعدی ضرورت دارد و باید پلکان نردبان رشد را طی کرد.
سومین گام برنامه باز پروری : این کار با تنظیم پرسشنامه ها صورت می پذیردکه با جواب بلی یا خیر توسط مربی ارزیابی میشود.
در اینجا پاسخی که با خیر مشخص میشود از مواردی است که مربی باید برای باز پروری آن اقدام نماید.
چهارمین گام : برنامه آموزشی بر اساس موارد ناتوانی کودک طرح کنیم )همان(.
درمان ناتوانی ها با استفاده از بازی :
بازی برای کودک یک نیاز اجتناب نا پذیر است . می توان گفت بازی برای کودک همان اهمیت را دارد که آب برای ماهی واکسیژن برای تمامی موحودات زنده .

۵» بازی یک تمرین تکاملی وظایف ومهارت های دوران بلوغ است « به عقیده پستالوزی نظریه های مربوط به بازی براساس باورمیشل و میس عبارتند از:
-۱ نظریه های مربوط به انرژی اضافی
-۲ نظریه های مربوط به تنش زدائی وایجاد آرامش
-۹ نظریه های مربوط به اعمال پیش تمرینی
-۲ نظریه های مربوط به تجدید تکامل )همان(.
-۲ بیان مسئله

-۱-۲ اهمیت و ضرورت تحقیق:
از گذشته تاکنون، به عنوان یک محور اساسی ارزشیابی آموزشی، درس ریاضی واجد اهمیت بوده است. درهمین راستا، معلماننیز هنگامی که بحث اندازه گیری پیشرفت تحصیلی به میان می آید، بیشتر روی درس ریاضی تأکید می کنند. مقطع ابتدایی اساس مقاطع دیگر تحصیلی می باشد. هراندازه دانش آموزان بهتر بیاموزند، یادگیری برای آنان در پایه های دیگر آسان تر خواهد بود. براین باور، در مقطع ابتدایی درس ریاضی کلیدی به حساب آمده و ساعات بیشتری به این درس اختصاص می یابد. مفهومی که موضوع این اقدام پژوهی است و یک دانش آموز برای یادگیری آن دچار اختلال بوده است، مفهوم کسر در درس ریاضی می باشد.
-۲-۲ توصیف وضعیت دانش آموزان کلاس سوم مدرسه شاهد در مبحث مقایسه کسرها:
سه تا از دانش آموزان این مدرسه)باتوجه به کلاس هایی که رفتم و حضورداشتم(، در تمرینهای مربوط به مقایسه کسر ها مشکل دارند و دچار بدفهمی هستند. آنها مفهوم کسر را به درستی درک نکرده اند و نمی توانند کسر بزرگتر یا کوچکتر را تشخیص دهند و نمیتوانند برای کسر های مساوی شکل بکشند. همچنین نمیتوانند برای شکل مورد نظرکسر درست را بنویسند و طبیعی است که نتوانند تمرینهای پیچیده تری مانند تمرین پایین را حل کنند:
۵ واحد و ۲ ۸ واحد ۲ واحد و ۷۸ واحد
به نظر میرسد بهتر است از پایه کسر را به آنها آموزش داد.

-۹-۲ گردآوری اطلاعات
با صحبت با معلم کلاس ، و مطالعه پوشه کار آنها و بررسی برگههای امتحانی، به این نتیجه رسیدم که آنها در تمامی مسائل مربوط به کسر مشکل دارند و به همین دلیل نیز نمیتوانند در مسائل پیچیدهتر مانند نشان دادن موقعیت مکانی این مسأله :
۳۵ واحد مانده به عدد ۹، برروی محور اعداد ، موفق باشند.
منابع
تبریزی، مصطفی ) ۱۹۸۳ (. درمان اختلالات ریاضی. تهران: نشر فراروان.
۶ نریمانی، محمد و سلیمانی، اسماعیل ) ۱۹۳۲ (. اثربخشی توانبخشی شناختی بر کارکردهای اجرایی )حافظهی کاری و توجه( و
۹/۱۱۵- پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دارای اختلال ریاضی. مجلهی ناتوانی یادگیری، دوره ی ۲، شاره ۳۱

علوم انسانی

برچسب ها

ارسال نظر شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بن تخفیف سی و دومین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران 

دانلود بن تخفیف

برای دانلود نسخه اصلی بن تخفیف کلیک کنید.


دانلود نسخه اصلی بن تخفیف( پشت بن)

*برنامه مطالعاتی اردیبهشت ماه در سایت قرار گرفت*

همین حالا در بزرگترین کانال تلگرامی انسانیها عضو شوید

دانش آموزان انسانی   دبیران انسانی   مراکز توزیع انسانی